VoIP terimleri hakkında az ve öz...(Bence önemli ! ;)

AHT
(Average Hold Time): Ortamala Bekleme Süresi

Arayanın numarayı çevirdikten sonra, karşının açma veya kapama anına kadar geçen sure.ANI (Automatic Number Identification):

Telefonun arayan numarayı aranan tarafa iletmesi, CallerID örneği.

ASP (Application Service Provider): Uygulama Desteği Servisi

Yazılım tabanlı uygulamarda 3.kuşak destek tipi. Uygulama WAN üzerinden
kullanılarak belli kriterle gore ödeme yapılıyor. Bir nevi kiralamak
gibi.


ASR (Answer-Seizure Ratio): Normal Gerçekleşen Arama-Toplam Arama Oranı

Başarı ile gerçekleşen arama sayısının toplam arama girişimi sayısına oranıdır.


A-Z Rate – A’dan Z’ye Ücretler

Bir operatörün elindeki, servis verebileceği tüm hedef noktaların (ülke, şehir veya özel bir nokta) ücret tarifesi.


Call deflection: Çağrı Yönlendirme

H450.3 olarak tanımlanan, bir uç noktadaki cevaplanmayan bir H323 aramasının başka bir H323 uç noktasına aktarılması.


Call Detail Record (CDR): Arama Detayı

Tek, tek bütün aramaların detaylarını içeren, otomatik olarak
yaratılmış, zaman dilimlerine göre sıralanan, indirilebilen rapor
dosyası.


Codec - Compression-decompression: Sıkıştırma

Arama esnasında ses paketlerinin sıkıştırılması için kullanılan protocol.


Congestion: Tıkanıklık

Gerçekleşmek isteyen trafiğin sahip olunan bant genişliğini aşması sonucu ortaya çıkan sıkışma.


Deposit: Depozit

Taşıyıcılardan satın alanın satana yaptığı bir ön ödemedir. Bu ödeme kredi olarak kullanılır.


Dial-peer

Adreslenebilir arama uç noktası. Aranan taraf. Aranan uç noktanın
gitmesi gereken adresi ve hangi aygıtın hangi ses portunda gideceğini
söyleyen tanım.


Dial-peer hunting

Aranan uç noktanın meşgul olması, yanlış numara hatası alma veya
dial-peer tanımlanmamış numara aranması gibi durumlada aranabilecek
diğer numara.


DiffServ (Differentiated Services): Ayrıcalık Tanıma Servisi

Eğer ban genişliğini zorlayan başka bir protocol var ise ses paketlerine öncelik tanıyarak sesin kalitesini arttıran servis.


DNIS (Dialed Number Identification Service): Arayan Numara Tanımlama Servisi

Arayan numaranın cevaplayan karşı tarafa yollanması özelliği.


DTMF (Dual-Tone Multifrequency)

Telefonun tuşlarına bastıkça üretilen ses sinyali çeşitleri.


E&M (Ear and Mouth)

Analog PBX bağlantısını karşılayan portlara verilen ad.


E.164

Uluslar arası telekomünikasyon sayısal planı. E164 numarası, eşsiz
olup, genel ağ sonlandırma noktasını temsil eder. 3 alan içerir. CC
(Country Code) Ükle Kodu, NDC (National Destination Code) Ulusal Hedef
Kodu ve SN (Subscriber Number) Kullanıcı Numarası. En fazla 15 dijit
olabilir.


E1

Geniş Ağ dijital transmisyon şeması. Avrupa için : 2,048 Mbits/s; 31 kanal, her biri 64 Kbps.


EndPoint: Uç Nokta

Bütün arama topolojisi göz önüne alınırsa, aramanın başladığı veya
aramanın karşılandığı noktalar uç noktalardır. Aramanın gerçekleşmesi
için arada rol gateway ve gatekeeper lar ise her biri karşılıklı kendi
içinde uç nokta olarak anılabilir.


Failed Call: Gerçekleşemeyen Arama

Arama gerçekleşti mesajını alamayan her arama denemesi, gerçekleşemeyen
aramadır. Genelde ücretlendirilmez. Ama faturalandırma tarifelerine
göre bir kısmı ücretlendirilmiş olabilir.


FXO (Foreign Exchange Office)

Analog PBX bağlantısını karşılayan ses aygıtı. Dial-Tone vermez.
Santralin dahili tarafına bağlanan tek kanal analog ses portudur.


FXS (Foreign Exchange Station)

Telefon, Fax gibi cihazların direk takılabildiği ses aygıtı. Santralin harici (PSTN) tarafına bağlanır ve Dial-Tone verir.


G.711

64 kbps, yüksek kalite, düşük işlemci yükü.


G.723.1

6.4/5.3 kbps, orta kalite, yüksek işlemci yükü.

Gatekeeper

IP ağlarında ses, fax ve multimedia uygulamalar için yönetim görevi
gören merkezi kontrol aygıtı. Gatekeeperlar çalışmakta olduğun ağın
bilgi kaynağıdır. Adres çözümleme, kimlik tanımlama ve yetkilendirme,
CDR kaydı ve ağ yönetim sistemleri ile iletişim sağlar. Gatekeeper lar
bant genişliğini kotrol edebilme, eski sisteme ara bağlantı sağlamak,
gerçek zamanlı ağ yönetimi ve yük dengeleme ile ağı izleme
yeteneklerine de sahip olabilir.


Gateway

IP telefon sisteminde, ses ve fax aramalarını, gerçek zamanlı olarak
PSTN (Public Switched Telephone Network) ve IP ağı arasında çevirmeye
yarar. Ses ve fax sıkıştırma ve açma, paketleme, arama yönlendirme ve
control sinyalleşmesi başlıca görevleridir.

Ek olarak, dışarıdan bağlantı için arabirim sağlar, mesela Gatekeeper
veya softswitch, faturalandırma sistemi ve ağ yönetim sistemleri.


Grace Period: Müsade Süresi

Aramanın başladığı zaman aralığı. Sn olarak anılır.


H.225

RAS, RTP/RTCP, Q.931 arama sinyalleşmesi protokolleri ve H323 mesaj formatı için kullanılır.


H.245

Karşılıklı uygunluk iletişimini, medya akışı için açık ve kapalı
kanalların mesajlarını ve benzeri iletişimi sağlayan protokoldur.
(örneğin; medya sinyalleşmesi)


H.323

Paket tabanlı, çoklu media iletişim sistemlerini tanımlayan ITU-T
‘Şemsiye’ standardıdır. Bu standart değişik çoklu media uç noktalarını
bir nevi çoklu media sistemine (uç noktalar, Gateway ler,
MCU(Multipoint Conferencing Units – Çok noktalı konferans cihazı) ve
Gatekeeper lar) çevirmeye ve iletişim kurmalarına yarar. BU standart
birçok IP üzerinden ses taşıyan uygulamada kullanılır. Ve diğer
standartlara (H.225, H.245) göre özellikle gereklidir.


Hairpin

Teekom terimidir. Anlamı; Aramanın geldiği yol üzerinden geri arama
yollamaktır. Örneğin; eğer arama, aramanın başladığı en yakın gateway’e
IP üzerinden taşınamıyor ise geldiği yoldan local gateway’e aynen geri
yollanır.


Hop off

Genellikle gateway’lerde görülen H.323 ile arama yapmak isterken
karşıda H.323 olmayan bir karşılama söz konusu olmasıdır. Lokalde
hopoff olmuş demek haippin olmuş demektir. Örneğin; Aranılan numara
için verilen tanımlamalar dial-peer tanımlarında yok ise gatekeeper en
yakın local gateway’e aramayı geldiği yoldan yollar.


IP Centrex

Arama bekletme, arama transfer etme, aranan son numara, tekrar arama,
arama yönlendirme, 3 yollu arama gibi servisleri sunar. Fakat sadece
paket tabanlı ağlarda olabilir.


IP Telephony – IP üzerinden telefonculuk

Ses ve fax aramalarının veri ağları üzerinden IP (Internet Protokolü)
ile aktarılmasıdır. IP telephony, devre-anahtarlama (circuit-switched)
telefon ağlarının, paket tabanlı telefon ağlarına dönüşümünün bir
sonucudur. Ve ses sıkıştırma teknikleri, esnek ve sofistike transmisyon
teknikleri, zengin servis kullanımı gibi getirileri olmuştur.


ITSP

Internet Telephony Service Provider.

IP üzerinden telefonculuk hizmeti veren şirket.


ITU-T

Telekomunikasyon sektörü için ITU standartları.


Jitter

Butun paketlerin iletilmesinde yaşanan toplam gecikme miktarı.


Latency - Gecikme

Pakedin kaynaktan hedefe ulaşıncaya kadar harcadığı zaman. Geçikme ve bant genişliği, hız ve ağın kapasitesini tanımlar.


Media Gateway – Medya Geçidi

Ses gibi medyaların başladığı ve bittiği noktalarda kullanılan
cihazlar. Bu iletişim esnasında geçilen her Gateway ve Gatekeeper’larda
aslında karşılıklı olarak birer Media Gateway’dir.


MGCP (Media Gateway Control Protocol) – Media Gateway Kontrol Protokolü

H.323 ve SIP protokollerinin tamamlayan protokol. Gateway gibi control
elemanlarının Media Gateway’leri control etmesi için dizayn edilmiştir.
Gateway Location Protocol (GLP – Gateway Lokasyon Protokolü) ile
birlikte çalışır. PSTN tarafından gelen aramayı, gerekli noktaya
ulaşması için ara iletişim kanalını açar. MGCP, yeni paket üzerinden
ses taşıma standartları getirerek sistemi kolaylaştırmış, complex
ihtiyaçları elimine etmiş, kaynak kullanımını azaltmış ve uçlardaki
terminallerin fiyatlarını azaltmıştır.


Minimum Duration – En az süre


Aramanın, ne kadar kısa sürerse sürsün
yuvarlanacağı arama süresi. Örneğin hizmet aldığınız operator 30 sn ile
belirlemişse bu süreyi, siz 20 sn de görüşmüş olsanız 30 sn olarak
ücretlendirilir. Genellikle bu süre 30 veya 60 sn dir. (Editör Notu :
Eğer kötü niyetli değillerse tabii. Şahsen bunu 120 hatta 240 sn olarak
ücretlendirenlerini bile gördüm. Düşünsenize, telefon ettiniz
arkadaşınıza ve ‘geciktim ama yoldayım’ dediniz ve kapattınız. Mesaj
yazacak durum da yok. Gitti 10 sn için 4 dakika. )

PBX (Private Branch eXchange)

Ev veya ofis içinde telefonların haberleşmesini sağlayan şebeke. Aynı tüm bunları birleştiren genel şebeke gibi.


PRI (Primary Rate Interface)

30 B kanalı 1 D kanalı olan ISDN servisi. PRI 30 adet ses kanalı içeren dijital ses arayüzüdür.


PSTN (Public Switched Telephone Network): Genel Anahtarlamalı Telefon Ağı

Telefon aramalarını bakır teller üzerinden bir uçtan diğer uca kadar taşıyan şebeke.


Q.931
ISDN bağlantı control protokolü. Akış
kontrolü ve tekrar yollama desteği yoktur. Bağlantının kurulması ve
sonlandırılması ile sorumludur. H.323 senaryosunda; bu protocol TCP’de
paketlenir ve 1720 numaralı TCP portuna yollanır.


QSIG

Q sinyalleşmesi. Sİnyalleşme standardı. ISDN Q.931 standardına dayanan, bilinen kanal sinyalleşmesi. Birçok PBX’de kullanılır.


RAS (Registration, Admission, Status): Kayıt, Girme izni, Durum

Terminaller ve Gateway’ler arası yönetim protokolü.


RSVP (Resource Reservation Protocol): Kaynak Rezervasyon Protokolü

BU protocol IP ağlarında kaynak rezervasyonu yapar. IP üzerinde çalışan
uygulamalar bağlanılan uç noktadaki transfer edilmek istenen paket
akışı doğasını (bant genişliği, trafiğin çıkabileceği en uç nokta,
jitter ve benzeri) görmek için RSVP protokolü kullanabilirler. RSVP
IPv6 ya bağımlıdır.


RTP (Real-Time Transport Protocol): Gerçek Zamanlı Transport Protokolü

Genellikle IP ağlarında kullanılır. RTP uçtan uça ağda, uygulamaların
gerçek zamanlı veri transferi yapabilmeleri için tasarlanmıştır.
Örneğin; ses, görüntü veya simülasyon verisi. Multicast veya Unicast
olabilir.


SS7 (Signalling System 7): Sinyalleşme Sistemi 7

PSTN’de SS7, aramanın başlatıldığı bölgeden başka bir hakim bölgeye
doğru giden aramaların başlatılması ve yönetilmesi için kullanılır.
Buradan da anlaşılacağı gibi, SS7 ancak operatörler arasında
kullanılır. Bu protokol aslında IP tabanlı ağlarda BGP protokolüne
benzetilebilir. SS7 :

• Aramanın başlatılması, kurulması ve yönetilmesini

• Arama bittiği zaman sonlandırılmasını

• Ücretlendirilmesini

• Arama yönlendirme,

• Arayan numaranın gösterilmesi

• 800 ve 900’lü numara,

• Kullanıcı tanımlama, kişisel dolaşım


Gibi servisleride destekler.


SIP (Session Initiation Protocol): Oturum Başlatma Protokolü

Uygulama katmanı protokolüdür. Internet Telefonculuğunda sinyalleşme
için kullanılır. SIP, ses/görüntü konferansı veya etkileşimli oyunlar
için oturum açar. IP ağlarında arama aktarma özelliği getirerek, IP
telefonculuk yapan servis sağlayıcıların web, elektronik posta veya
chat servisleri ile bu özelliği birleştirmesini sağlar. Ek olarak,
kullanıcı tanımlama, yönlendirme ve kayıt olma servisleri sağlar. SIP
geleneksel telefonculuk özelliklerini de desteklemektedir, örneğin;
kişisel dolaşım, günün saatine göre arama yönlendirme, coğrafi duruma
göre arama yönlendirme.


Softswitch

(Proxy çalışan Gatekeeper, Arama Sunucusu, Arama Ajanı, Media Gateway denetleyicisi, veya Anahtar Denetleyici olarak da bilinir)

PSTN ile IP Telefon arasında köprü görevi görür. Media Gateway’den
gelen telefon aramasının control edilmesi işini görür. Protokol
dönüştürme, kimlik tanımlama, yetkilendirme ve yönetim görevleride
vardır.


Trunk

İki nokta arasında iletişim kanalı. Tipik olarak, birçok aramayı
kaldırabilecek anahtarlama merkezleri ile veri sinyalleşmesi arasındaki
yüksek bant genişliklerine sahip telefon kanalları olarak adlandırılır.


VoIP (Voice over IP): IP üzerinden Ses

Normal telefon sistemindeki sesi IP tabanlı Internet üzerinden aynı ses
kalitesinde, güveninirliliğinde ve özelleiklerinde taşımaktır. Telefon
ve fax konuşmalarının router (yönlendirici) üzerinden taşınmasıdır.
VoIP’de, DSP (Digital Signal Processing – Dijital sinyal prosesi)
segmantleri ile ses sinyali frame’lere çevrilir ve belli bir gurup
oluşturduklarında ses paketlerine çevrilir. Bu paketler ITU-T’nin
tanımladığı H.323 protokolü ile IP üzerinden transfer edilir.


VoIP Termination Service – VoIP Sonlandırma Servisi

IP üzerinden taşınan ses trafiğinin sonlandırılabilmesi servisidir. Örneğin; bu hizmeti

veren bir operötörün belli noktalarda VoIP’i PSTN yani lokal servise
sunmasıdır. Yani, her eve giden bakır tellerin oluşturduğu PSTN
şebekesi ile IP tabanlı system arasında geçiş sağlamaktır.


VoIP Origination Service – VoIP Başlatma Servisi

Sonlandırma servisinin tam tersidir. Yani ses trafiğinin PSTN şebekeden alınıp IP tabanlı sisteme yollanmasıdır.


Kaynak:www.voiphaber.com